Thema en criteria

Thema 2020: ‘Tussen Systeem en Maatwerk’

Regels zijn er binnen de overheid om de publieke zaak in goede banen te leiden en om ervoor te zorgen dat ambtenaren een houvast hebben waarop ze kunnen terugvallen. Maar bij het oplossen van publieke vraagstukken en crisissituaties passen regels niet altijd. Wat doe je als de regels even niet passen binnen de werkelijkheid en de situatie om een nieuwe of andere aanpak vraagt? 

De Overheidsmanager van 2020 is iemand die maatwerk ruimte durft te geven en goed inspeelt op onverwachte (crisis) situaties. Hij/zij stimuleert het besef dat het effect van het handelen van belang is, ook als dat betekent dat je af en toe buiten de lijntjes moet denken en doen. Tegelijkertijd is de overheidsmanager er zich ook van bewust dat maatwerk niet altijd nodig is. De manager weegt maatwerk af tegenover meerdere doelen en kan de keuze naar anderen toe verantwoorden. 

 

Criteria

Criterium 1: Mensgericht leiderschap
De overheidsmanager geeft individuele aandacht aan zijn of haar medewerkers en stimuleert ze om kritisch mee te denken. De overheidsmanager ‘empowert’ medewerkers, geeft hen vertrouwen en stimuleert onderlinge samenwerking. Persoonlijke kracht en diverse talenten staan hierin centraal. De overheidsmanager heeft het vermogen zich in een ander te verplaatsen waardoor medewerkers zich begrepen voelen. Hij/zij is in staat een open cultuur van leren en reflectie te creëren waardoor een werkomgeving ontstaat waar van fouten wordt geleerd.

Criterium 2: Visionair leiderschap
De overheidsmanager geeft richting, heeft een heldere visie en draagt deze uit. De overheidsmanager inspireert en motiveert medewerkers doelen te behalen en maakt helder wat hij/zij van medewerkers verwacht. De overheidsmanager stelt de maatschappelijke opgave voorop en past processen hierop aan. De overheidsmanager is in staat om ondanks wrijving en weerstand medewerkers in veranderingen mee te nemen. De overheidsmanager is in staat om het belang van de eigen organisatie in dienst te stellen van het maatschappelijk effect, sterker nog daar zelfs op te sturen via netwerkontwikkeling. De overheidsmanager werkt samen met en verbindt stakeholders, verplaatst zich in verschillende, soms tegenstrijdige perspectieven, maar houdt gezaghebbend koers.

Criterium 3: Gezaghebbende bescheidenheid
De overheidsmanager weet zijn of haar positie en prestaties in het juiste perspectief te plaatsen. Hij/zij is authentiek en zelf-reflectief en stuurt medewerkers aan op gezag, niet op macht. De overheidsmanager is daarmee een rolmodel voor anderen binnen, maar ook buiten de organisatie. De overheidsmanager stelt zich op als rentmeester, waarbij hij of zij bereid is de verantwoordelijkheid te nemen voor het groter geheel. Niet het eigenbelang maar het algemeen belang staat voorop.

Criterium 4. Maatschappelijk en politiek bewustzijn
De overheidsmanager brengt gedeeld leiderschap in de praktijk en is daarbij gericht op het breder verband en niet uitsluitend het ‘eigen’ domein. De overheidsmanager beschikt over het vermogen om via co-creatie aan publieke waarden te werken. De overheidsmanager werkt oprecht en bewust ten dienste van het algemeen belang en de maatschappelijke opgaven van de organisatie. De overheidsmanager is tegelijkertijd bewust van de zorgvuldigheid waarmee met publieke middelen omgesprongen dient te worden. De overheidsmanager is zich bewust van zijn/haar rol tussen de politiek, ambtelijke organisatie en het maatschappelijke middenveld en weet indien noodzakelijk onderwerpen te agenderen. Hij/zij is in staat de belangen tussen deze verschillende partijen af te wegen. Er wordt effectief geanticipeerd op politieke besluitvorming.