De dimensies voor de Verkiezing Overheidsorganisatie van het Jaar 2026

We leven in een tijd van crisissen. Internationale spanningen, de crisis op de huizenmarkt, de vertrouwenscrisis tussen de overheid en burger en nog veel meer. Dit vraagt dat overheidsorganisaties flexibel zijn, snel leren en verder kijken dan alleen hun eigen missie. Veel organisaties zijn hier succesvol in geweest en daar mogen we trots op zijn. De Overheidsorganisatie van het Jaar 2026 is zowel weerbaar als wendbaar is in een crisis. De organisatie is geen rotsblok, maar vindt de goede koers om te varen en doet dit op een krachtige manier. De organisatie kijkt niet alleen naar zichzelf, maar durft ook over de schutting heen te kijken.

De onderstaande dimensies worden in de Verkiezing Overheidsorganisatie van het Jaar 2026 als leidraad gebruikt om overheidsorganisaties te beoordelen. Elke organisatie die zich wenst te nomineren wordt uitgedaagd om deze dimensies uitgewerkt en onderbouwd bij de jury aan te leveren. De drie dimensies zijn complementair aan het “overtuig ons” verhaal. De selectiecommissie en de jury kijken per organisatie naar de data die voorhanden is. De finalisten worden vervolgens door de jury bezocht tijdens een ‘werkbezoek’.

Dimensie I: Een duidelijk en gedragen profiel

De organisatie is een toonbeeld van een waardevolle dienst en heeft een sterke reputatie. De organisatie maakt het verschil, en heeft een uniek profiel. Zij heeft een duidelijk en eerlijk verhaal naar de buitenwereld. Dit verhaal leeft ook binnen de organisatie, medewerkers hebben het gevoel van betekenis te zijn voor de samenleving. Betrokken partners en stakeholders respecteren deze missie. De organisatie beschikt over een goed doordachte en realistische langetermijnstrategie met voldoende aandacht voor maatschappelijke ontwikkelingen. Leiderschap, medewerkers, strategie, beleid en middelen zijn goed ingericht en op elkaar afgestemd.

• Criterium 1. Onderscheidend vermogen, uniciteit, of ‘uniek profiel’
• Criterium 2. Missiegedrevenheid en een heldere lange termijn strategie

Dimensie II: Een krachtige en lerende organisatie

De organisatie heeft de zaken en processen op orde. Zij is kostenbewust, betrouwbaar en transparant. De kosten worden integer en publiekelijk verantwoord. Zij kan dit met documentatie aantonen (Medewerkersonderzoek, onderzoek onder cliënten/inwoner, ontwikkeling van de tarieven in relatie tot de inflatie, onderzoek naar omvang overhead (en bij voorkeur ook kwaliteit) en ziekteverzuim). De organisatie is competent, deskundig en goed benaderbaar door andere overheidsorganisaties. De organisatie fungeert als bruggenbouwer en werkt goed samen met andere organisaties in verschillende overheidslagen. Er is een continu proces van leren en verbeteren. Het management beschermt en stimuleert het leren binnen de organisatie. De organisatie is toekomstbestendig en heeft een open leercultuur, waar kritiek uitspreken mag. Er is voldoende aandacht voor personeelsontwikkeling, persoonlijke groei, veiligheid en vernieuwing. Er is ook ruimte voor institutioneel  leren in  de beleidscyclus. Signalen uit de publieke dienstverlening,  van deskundigen en van stakeholders worden meegenomen bij de beleidsvorming. 

• Criterium 3. De basis aantoonbaar op orde
• Criterium 4. Leervermogen en een cultuur van aanspreken

Dimensie III: Aantoonbaar maatschappelijk resultaat

De organisatie heeft een uiterst scherp beeld welke uitdagingen spelen in de omgeving en weet daar op de meest professionele wijze hoe zij hier professioneel op in kan springen. De behoeften van de inwoners staan hierbij centraal. De organisatie toont vertrouwen en wordt als betrouwbaar ervaren door inwoners, is benaderbaar en toegankelijk. Het schakelen van sturen naar regisseren, verbinden, samenwerken, co-creëren en ondersteunen gaat de organisatie gemakkelijk af en oogst waardering bij partners, stakeholders en inwoners en bedrijven. De organisatie streeft naar een reductie van complexiteit. Zij heeft een voorbeeldrol voor de maatschappij in thema’s als duurzaamheid, inclusie, digitalisering, etc. De perspectieven van inwoners en bedrijven worden altijd meegenomen. In de organisatie bestaat genoeg ruimte voor maatvoering en flexibiliteit in de omgang met inwoners en bedrijven. Er is aandacht voor hun verschillende behoeften.

• Criterium 5. Resultaatgerichtheid en effectiviteit
• Criterium 6. Maatschappelijke betrokkenheid met maatvoering, vertrouwen en flexibiliteit